Bölüm III: Web Sitesi Tasarımı

Evet, şimdi artık sitenizin adı belirlenmiş, nerede olacağına karar verilmiş bulunuyor. Web sitesi için nasıl bir yol izlemeye karar vermiş olursanız olun, bundan sonra yapacağınız iş, her türlü site tarzı için aynı sayılabilir. Aslında Web sitesi dediğimiz şey, önce sizin bilgisayarınızda, sonra Web Server bilgisayarında bir dizin ve onun içinde bir çok alt-dizine dağılmış bilgisayar dosyaları demektir. Sitenizi kendi bilgisayarlarınızda, kendi Server’ınızda oluşturmak ve bunu kiralık bir hatla Internet’e bağlamaya karar verdiyseniz, Web siteniz büyük bir ihtimalle, tasarlandığı bilgisayardan Web Server’a yerel alan ağı ile aktarılacak demektir. Ücretsiz bir Web sitesi edindiyseniz, Server sahibinin talimatı doğrultusunda, sayfalarınızı site sahibinin sitesine muhtemelen FTP yolu ile aktaracaksınız. Bir Web evsahibi ile anlaşma yaptıysanız, izleyenecek yollar aşağı yukarı standart hale gelmiş sayılır. Bütün yapacağınız şey, sitenizi oluşturduktan sonra evsahibinin bilgisayarına aktarmaktan ibaret.

Web evsahibi firma ile anlaşma yaparken, sizin vereceğiniz çeke karşılık, firma da size bir IP adresi ile sizin Web hesabınızın kullanıcı adı ve parolasını verecektir. Ayrıca size bir FTP hesabı açması ve bunun parolasını vermesi gerekir. FTP hesabını, kendi sabit diskinizde oluşturacağınız alanı, evsahibinin bilgisayarına aktarmakta kullanacaksınız.

Yine yaptığınız anlaşmaya bağlı olarak, gelecek elektronik mesajlarlar için POP Posta Kutusu için Server adı, gidecek elektronik mesajlar için SMTP Server adı, size verilen POP Kullanıcı Adı ve parolası gibi bilgilerin de size verilmesi gerekir. Yine anlaşmanıza bağlı olarak, CGI programlarınız için açabileceğiniz dizin, burada kullanabileceğiniz CGI programlarının bulunduğu URL (ve buraya girebilmek için gerekli parola) bilgilerini de istemeniz gerekir.

Bazı evsahibi firmalar, müşterilerine ek hizmetler de sunarlar. Örneğin sitenizi her gün kaç kişinin ziyaret ettiği, bunların sizin alanınıza hangi sitelerden geldikleri gösteren ziyaretçi istatistikleri, ya size hergün elektronik postayla gönderilir; ya da siz firmanın vereceği bir URL’e giderek, kendi istatistiklerinizi kendiniz ararsınız. Bu ikinci durumda muhtemelen size bir parola vereceklerdir.

Evsahibi firma ile anlaşma yaparken verilmesi gereken bütün bilgileri isteyin. Gerçi araştırmalarınız sonucu 24 saat teknik servis veren bir firma bulmuş olmalısınız; ama daha ilk günden sizi zora sokmalarına izin vermeyin.

Site Yönetim ve HTML Yazma Programları

Bu noktadan sonra HTML veya ASP sayfalarınızın tek tek oluşturulması ve bir site bütünlüğüne kavuşturulması gerekir. Site edinmekte hangi yolu izlemiş olursanız olun, sitenizi oluşturmaya FrontPage ile başlamanızı şiddetle tavsiye ederiz. Piyasada yüzlerce HTML editörü ve site yönetim programı bulacaksınız. Bunların bazılarına ihtiyacınız olacak. Ama FrontPage, şu anda piyasada mevcut site oluşturma ve yönetim programlarının sadece en beceriklisi değil, aynı zamanda en kolayı. Ve tabiî, en yaygını ve adeta standart haline gelmiş olanı. Bununla birlikte FrontPage’de de sayfa yaparken olmasını arzu ettiğiniz bir çok imkan ve yeteneğin bulunmadığını göreceksiniz. HTML dilini öğrenmeye başladıkça, sık sık bir düz yazı programının size her türlü HTML editöründen daha kullanışlı geldiği anlar olacak. FrontPage ile yapacağınız sayfalara, başka firmaların programlarında multimedya ekleri yaptığınız günler gelecek. Fakat FrontPage, sadece sayfa tasarımında değil, fakat aynı zamanda yapacağınız sayfaların bir site olarak, evsahibi bilgisayara aktarılmasında, ileride sitenize ekler yaptıkça veya sayfalarda bazı unsurları değiştirdikçe yapabileceğiniz hataları özellikle bağlantı kopukluklarını belirlemenize yardımcı olacaktır.

FrontPage’i kullanmak zorunda değilsiniz; fakat kullanacağınız site yönetim ve HTML sayfa oluşturma programlarının, mutlaka FrontPage’de bulunan şu özelliklere sahip olmasına dikkat edin: Okumaya devam et “Bölüm III: Web Sitesi Tasarımı”

FTP Bağlantınız ve FTP Siteniz Olacak Mı?

Internet’te aslında bütün ilişki Server’daki dosyaların ziyaretçinin bilgisayarına aktarılmaya dayanır. Fakat, Dosya Aktarma Protokolü (FTP) Server’da duran dosyaların browser ekranında gösterilmeden doğruca ziyaretçinin sabit diskine aktarılmasını veya ziyaretçinin sabit diskinden sizin Web sitenizin durduğu Web Server’ın sabit diskine aktarılmasını sağlar.

FTP, Web sitesi sahibi olarak size iki ayrı alanda gereklidir. FTP’den önce kendi sayfalarınızı ve CGI pogramlarınızı evsahibi bilgisayara aktarmakta yararlanırsınız. Bunun için CuteFTP veya WS_FTP gibi paylaşım programlarını kullanabilirsiniz. FrontPage uyumlu bir evsahibi ile anlaşma yaparsanız, sitenizin tümünü FrontPage ile yapar ve FrontPage ile aktarabilirsiniz. Fakat FTP programları, özellikle CGI programlarını aktarmakta ve daha sonra görebileceğimiz üzere, kendi alanınızda oluşturacağınız klasörlerin kullanım haklarını belirlemekte şarttır.

FTP ile ikinci ilişkiniz, kendi sitenizde, ziyaretçilerinizin onlara sunacağınız dosyaları kendi sabit disklerinde aktarmalarını sağlamak için olacaktır. Özellikle sitenizde bilgisayar dosyası dağıtımı yapacaksanız, veya çok uzun metinleri ziyaretçilerinin kullanımına açacaksanız, bunları FTP protokolü ile almalarına imkan sağlamanız gerekir. HTTP yoluyla da dosya aktarmanız mümkün. Ancak HTTP ilişkiniz dosya aktarımı tamamlanmadan kesilecek olursa, ziyaretçiniz dosyayı yeni baştan aktarmak zorundadır. Oysa FTP, yarım kalmış bir dosya transferini anlayıp, kaldığı yerden devam edebilir.

Elektronik Ticaretin Gerekleri Var Mı?

Internet’te size sahibi olmak istemenizin nedeni elektronik ticaret olmasa bile, evsahibi firmanın size Güvenli HTTP (Secure HTTP, SHTTP) bağlantısı sağlaması gerekir. Bu, olağan HTTP protolüne, kötüniyetli kişilerin özellikle kredi kartı numarası gibi hassas bilgileri edinmesini önlemek amacıyla eklenmiş bazı önlemler içerir. Hele Internet alanınız, elektronik ticaret sitesi olacaksa, Server’da mutlaka SHTTP bulunması şarttır.

Ayrıca elektronik ticaretin gerektirdiği bazı CGI programları, bu arada alışveriş sepeti (shopping cart) modeli ile çalışan yazılımların Server sahibi tarafından sizin kullanımınıza sunulması, sizi bunları oluşturma yükündün kurtarır. artık bir çok Web evsahibi firma, bu programları müşterilerine ücretsiz veriyor.

Bir çok evsahibi firma, kredi kartı numarası teyidi için gerekli bağlantıyı kendisi sağlıyor ve bunu müşterilerine ücretsiz veriyor. Bunun için Web Server programında bazı kredi kartı firmalarının biraraya gelerek oluşturdukları kendi Server eklerinin çalıştırılması gerekir. Evsahibi firma size bu imkanı sağlamıyorsa, siz, kendi sitenizden bu sitelere bağlantı sağlamak zorundasınız.

CGI Programları Çalıştırabilir Misiniz?

Biraz önce FrontPage Extensions ekleriyle, Microsoft veya bir başka firmanın Web Server programının, bir Web sitesine ziyaretçilerle etkileşme imkanı kazandırdırmanın mümkün olduğunu belirttik. Ama bir süre sonra, bu etkileşme çerçevesinde, sitenizde program çalıştırmak isteyebilirsiniz. Visual Basic veya daha da ileri giderek C++ gibi bir dille program yazmaya, yazdırmaya veya hazır programları edinip kullanmaya karar verebilirsiniz. Sitenize evsahipliği yapan kişi veya firmanın, size CGI programı çalıştırma imkanı tanıması, veya bu alanda geçerli deyimle size kendi CGI dizininizi açma hakkı vermesi gerekir. Fakat (ki bu büyükçe bir fakat), ziyaretçilerle Web Server’ın yüzyüze geldiği ve ziyaretçinin Web Server’a tabir yerinde ise “girebildiği” tek yer olan CGI, sitelerin ve dolayısıyla evsahibi firmanın bilgisayarının niyeti pek de iyi olmayan kişilere de açıldığı yerdir. İlerde güvenlik bahsine geri döneceğiz; fakat burada hemen belirtmeliyiz ki, bir çok evsahibi firma, haklı nedenlerle, site sahiplerine ya CGI imkanı vermiyorlar, ya da CGI programı olarak sadece kendi sağladıkları programların kullanılmasını şart koşuyorlar. Bazı evsahibi firmalar ise site sahiplerinin CGI programlarını denetimden geçirmek üzere önceden kendisine vermesini istiyorlar. Evsahibi şeçerken, CGI imkanı olmasını mutlaka arayın, CGI alanında sadece kendi programını kullanmanızı şart koşanların da zengin bir CGI program listesine sahip olup olmadığını inceleyin.

Veri Tabanı Programı Kullanabilir Misiniz?

Okumaya devam et “FTP Bağlantınız ve FTP Siteniz Olacak Mı?”

Bölüm II: İnşaata Hazırlık

Kendi işyerinizde, kendi bilgisayarınızla, kendi Web Server’ınızda, kendi hattınızla kendi sitenizi oluşturacaksanız, yapacağınız ilk iş, bu işin uzmanı bir kişinin yardımını istemek olmalı. Bilgisayara Web Server kurmak, başta da belirttik, herhangi bir Windows uygulama programını kurmaktan farklı değil. Ama işin teknik bölümleri, özellikle hat kiralamak, bu hat T1 veya T3 olacaksa, bilgisayarla binanıza gelecek hattın arasında Router denen ikinci bir bilgisayar yerleştirmek tecrübe isteyebilir. Teknik cihazların içinden çıkan broşürleri ve kullanma kılavuzlarını okuma alışkanlığınız varsa, Router cihazını kurmak da o kadar zor olmayabilir. Ama bir teknik uzman sizi bir çok uykusuz geceden ve başağrısından kurtarabilir.

Evsahibi Seçmenin İlkeleri

Ama bu yola gitmiyor ve Web sitenizi, kendi Domain adınıza tescil ettirerek, ama bir başka evsahibi firmanın Web Server’ına koyarak Internet’e açmak istiyorsanız, başınız hiç ağrımayacak demek değildir! Web evsahibi seçmek, Router veya Web Server kurmaktan daha kolay görünebilir. Ama ev ödevinizi iyi yapmaz ve dikkatli bir seçimde bulunmazsanız, başınız daha çok ağrıyabilir. Şimdi bu seçimin ilkelerini ele alalım. Okumaya devam et “Bölüm II: İnşaata Hazırlık”

BÖLGESEL AYARLAR

Bölgesel ayarlar ile ilgili ayarları yapabilmek için önce Denetim Masası penceresindeki Bölgesel Ayarlar simgesine çift tıklayın…

         Bölgesel ayarlar başta zamanı gösterme biçimi, para birimi ve sayıları ayırmak için kullanılan karakterlerin düzenlenmesini sağlar. Bu karakterler her ülkeye göre farklıdır. Özellikle uygulama programlarında karşılaşılan birçok sorun bu ayarlamaların yapılmamasından kaynaklanır. Bu pencere 5 katmandan oluşur.Bunlar Bölgesel Ayarlar, Sayı, Para Birimi, Saat, Tarih dir.

         Bölgesel Ayarlar Katmanı:

         Bu katmanda kullanılacak olan karakterlerin ve ayarların hangi ülke standartlarında olacağı belirlenir. Bunun için ekranda görülen combobox’ tan istenilen seçenek işaretlenir.

                            

Sayı Katmanı:

         Bu katman, decimal(onlu) sayı ayracı(kuruşları göstermek için) kullanılır. Ayrıca sayıların basamaklarını ayırmak için (grouping character) kullanılan karakterlerin seçilmesini sağlar.

                         

Para Birimi Katmanı:           Okumaya devam et “BÖLGESEL AYARLAR”

DİZİN ŞEKLİNDE WEB SİTESİ

Bu usulde kendinize ait bir URL almazsınız. Bu sizi Domain adı için ruhsat ücretinden kurtarır. Siteniz, evsahibi firmanın Domain’inde bir dizin olur. Örneğin, http://www.webevsahibifirma.com/alininsitesi/ gibi. Bu sitede POP e-posta, FTP, vs. gibi her türlü imkanınız olabilir. Ama evsahibi firmayı değiştirmeye karar verirseniz, bu adres de değişir; yaptığınız tanıtım ve bu ardresi içeren basılı kağıtlarınız da değişmek zorunda kalır.

ALT-DOMAİN ŞEKLİNDE WEB SİTESİ

Siteniz evsahibi firmanın Domain’inde dizin değil, alt-domain olacaktır. Örneğin, http://www.alininsitesi.webevsahibifirma.com/ gibi. Bu sitede POP e-posta, FTP, vs. gibi her türlü imkanınız olabilir. Ama evsahibi firmayı değiştirmeye karar verirseniz, bu adres de değişir; yaptığınız tanıtım ve bu ardresi içeren basılı kağıtlarınız da değişmek zorunda kalır.

Bazı Internet şirketleri, örneğin Monolith@Home, bu suretle alacağınız bir alt-domain Internet adresini çok daha kısa ve kullanışlı hale getiriyor. Bu firmayla anlaşarak, URL olarak örneğin http://alininsitesi.home.ml,org adresini kullanıyorsunuz. Ziyaretçileriniz bu adresi aradıklarında, firmanın Domain Server bilgisayarı, ziyaretçiye doğru IP adresini veriyor. İlerde alt-domain olduğunuz evsahibi firmayı değiştirirseniz, adres değiştiren firmayı örneğin Monolith@hHome şirketini uyararak, adresinizi düzeltmesini isteyebilirsiniz. Tanıtım ve basılı kağıtlar boşa gitmemiş olur!

SANAL WEB SİTESİ

Okumaya devam et “DİZİN ŞEKLİNDE WEB SİTESİ”