Internet’te Ticaret

Elektronik ticaret yeni bir kavram değil. Firmalar ve kişiler yıllardan beri çeşitli türde elektronik ticaret yapıyorlar. Ancak yakın tarihe kadar yüksek masrafı ve karmaşık teknik zorunlukları dolayısıyla elektronik ticaret kitlelere yayılamıyordu. Internet, hem kolay, hem ucuz bağlantı sağlayarak, elektronik mal ve hizmet alış verişini kitlelere yaymayı başardı.

Internet’te ticaret, çok kısa süre içinde yüzmilyonlarca Dolarlık bir potansiyel oluşturmuş bulunuyor. Özellikle firmalar açısından Internet’te ticaretin sağlayabileceği kazancın, ancak yatırımcıların hayal gücü ile sınırlı olduğunu söylemek yanlış olmaz. Herşeyden önce giderek artan oranda kabul gören standartlar, firmaların iş yaptıkları diğer firmalarla ilişkilerine yeni bir görünüp kazandırmaktadır. Firmalar arası toptan ticaret, Internet aracılığıyla ticaretten en fazla yararlanan alan olmuştur. Firmalarla perakende alıcı arasındaki ilişki ise toptan ticarete oranla daha yavaş gelişmektedir. Bunda, henüz Internet’te ticaret yapan perakende satıcı sayısındaki artışın toptan alış-verişe oranla daha yavaş artıyor olması kadar, tüketicide sorumsuz yayıncılık sonucu son yıllarda yerleşmiş güvensizliğin silinmemiş olması da rol oynamaktadır. Ortalama bir bilgisayar kullanıcı, hala, bilgisayarının ekranına yazacağı bir kredi kartı numarasının ve adresin, kolayca sorumsuz ellere düşeceği kanısındadır. Bununla birlikte özellikle enformasyon teknolojisi ile uğraşan kişilerden başlayarak, aşağı doğru, bilgisayarlı alış-verişin örneğin telefonla yapılan alış-verişten daha güvenli olduğu kanısı gelişmektedir. Bu tespite parallel olarak, ABD’de elektronik ticaretin en çok bilgisayar yazılımı ve donanımı konusunda olduğu, onu yayın aboneliği, bilet ve yer ayırtma, ve borsa ile ilişkili mali hizmet alış verişinin izlediği, doğrudan perakende mal alımının ise en son sırada yer aldığı belirtilirse, Internet’e güvenin, toplumun elektronik gelişmelere en açık kesiminden, ortalama üyesine doğru geliştiği bir kere daha görülmüş olur.

Internet’te ticarete açık Web alanlarının oluşturulmasını ya da geçerli terminoloji ile ifade edersek “Elektronik mağaza” kurmayı sağlayan hazır paket programların sayısı hergün artmaktadır. Örneğin Netscape firması, yeni piyasaya sürdüğü Kiva adlı paketle, NT veya Unix sistemleri için, bir firmanın ihtiyacı olabilecek bütün yazılımları sunmaktadır. Bir ağ’da kullanma hakkı 25 bin Dolar olan bu yazılım, Web Server hizmeti gören ağ merkezine yüklenmekte ve bu ağ’a, müşterinin kredi kartının teyidinden, firmanın envanter veri tabanından bilgi alma, faturalama ve sevkiyata kadar hemen hemen elektronik ticaret için gerekli bütün işlemleri yapabilecek otomasyonu kazandırmaktadır.

Benzeri bir başka yeni program ise dünyanın en büyük bilgisayar imalatçı firmalarından Intel ile Almanya’nın dev program üreticilerinden SAP arasında kurulan ortaklık olan Pandesic LLC’nin piyasaya sunduğu paket de 25 bin Dolar civarında bir fiyat etiketi taşımakta, firmanın envanter veritabanından bilgi almakta ve müşteriye sunmaktan, bankalarla işlemi tamamlamaya ve sevkiyatı hazırlamaya kadar hemen hemen bütün işlemlere imkan sağlamaktadır.

Ancak biz burada, Microsoft firmasının sunduğu paket programın uygulanmasını öneriyoruz. Microsoft, Internet’te ticaret imkanı veren yazılımı, NT ağlarını işleten Backoffice adlı paketine entegre etme yolunu seçmiş bulunuyor. Bu paketin 5 “client” bulunan bir ağ’ın Server merkezine konulmasının bedeli 3 bin Dolar civarındadır. Ağ’daki client bilgisayar sayısı arttıkça, bu fiyat da artmaktadır.

Ağ işletim sistemine entegrasyonu nedeniyle “tek sistem-tek çözüm” ilkesi çerçevesinde bakım-oranım ve kullanımın öğrenilmesi gibi cari harcamalarda tasarruf sağlayan Microsoft’un Internet’te ticaret stratejisini benimsiyoruz. Microsoft Site Server Enterprise Edition adlı bu paket, NT ağ işletim sisteminin bir parçası olarak (3 bin Dolar civarında satılan paketin içinde) edinilebileceği gibi, Commerce Server adıyla, sisteme daha sonradan da ilave edilebilir.

Microsoft firması, Internet’te ticareti kolaylaştıran ve belirli bir standarta bağlayan unsurları, Microsoft Windows işletim sistemine ve Microsoft Internet Explorer programına da yerleştirmektedir. Özellikle yeni piyasa sürülecek Windows 98 işletim sistemi Microsoft Wallet programını da içerecek ve bu sistemi kullananlara, ilave bir güvenlik sağlayacaktır. Bu program kullanıcılar tarafından şu anda bile Microsoft firmasının Web alanlarından ücretsiz edinilebilmektedir.

Microsoft’un Internet ticaret stratejisi üç parça üzerine inşa edilmiş bulunuyor:

Server Tabanı: Microsoft’un kullanıcılarla güvenli ve hızlı iletişim sağlamayı amaçlayan Web platformu, Active Server Pages teknolojisine dayanmakta ve firmanın Transaction Server programı ile bütünleşmektedir. Başka bir deyişle, Microsoft, NT ağına koyduğu güvenlik sistemini, Web ile ilişkileri ve Web dünyasında alış-verişi düzenleyen Server’ına da uygulamaktadır. Bu pakette firma ağ operatörünün, elektronik mağazayı kolaylıkla oluşturmasını sağlayacak yardım ekranları vardır. Programa yerleştirilmiş bir çok yardımcı program, firmanın Internet mağazasına reklam alınmasını ve bu reklamların müşterinin ilk tercihiyle birlikte “müşterinin zevkine uygun” şekilde sunulmasını sağlamaktadır. Yine Server’da yer alan sipariş işleme kolaylıkları, firma tarafından kendi muhasebe ve sevkiyat sisteminin gereklerine göre tanzim edilebilmektedir. Başka bir deyişle, Server, kendi kurallarını firmaya empoze etmek yerine, firmanın her türlü işleyiş özelliğine uygun hale getirilebilmektedir.

Ödeme: Microsoft firması Açık Ödeme Mimarisi adını verdiği sistem üzerine bina ettiği Microsoft Wallet programını, kullanıcının bilgisayarına yerleştirerek, ve arzu ettiği ödeme tarzını seçme işini bilgisayar kullanıcıya bırakarak, güvenliği artırmak istemektedir. Wallet mevcut gerçek-zamanlı ve yüzde 100 güvenli ödeme yöntemlerinden birini seçebileceği gibi, ilerde çıkacak yeni yöntemleri de benimseyebilir. Server, kullanıcının seçeceği her türlü sisteme açık ve Wallet’ın göndereceği onay kodunu kabule hazırdır. Bu sistem, firma, müşteri ve banka sistemi arasında ortak-işletim kolaylığı getirdiği gibi, müşteri açısından da firmayı kendisi ile banka arasındaki ilişkiden çıkarttığı için ayrıca ilave güvenlik duygusu kazandırmaktadır. Kullanıcı açısından firma sadece kredi kartının onaylandığı mesajını almakta ve dolayısıyla satıcı firmaya kredi durumuyla ilgili, alış-veriş açısından gerekli olmayan bilgileri vermemiş olmaktadır. Wallet programının özellikle Windows 98 işletim sistemi ile birlikte bu sistemi kullanan tüm bilgisayar sahiplerine verileceği düşünülürse, tüketici açısından standart hale gelmesi beklenmelidir.

Ticaret Ortakları Programı: Microsoft firması, Commerce Server sistemine daha geniş bir kabul kazandırmak için, özellikle ABD’de geçerli bir firmalar arası işbirliği ve dayanışma sistemine de öncülük etmekte, bu sistemden yararlanacak firmaların birbirleri ile işbirliğini arttırıcı çözümler önermektedir.

Microsoft’un entegre çözümü, bilgisayar kulanıcısına bugün Internet Explorer 4.0 ile yakında Windows 98 işletme ortamı ile, bu örnekte olduğu gibi, hızlı ve güvenli alış-veriş imkanı kazandıran Wallet ve Buy Now ek programlarını kazandırıyor. Bu iki program da Netscape firmasının Internet programı ile kullanılabilmektedir. Firma ise NT ağ işletim sisteminde mevcut Internet Information Server programına Internet Commerce Server programını ilave etmekle yetiniyor. Bu ekle, firmanın NT ağında Microsoft’un Commercial Internet System adını verdiği entegre sistem oluşmaktadır. Bu sistemin bir başka yan yararı, firmanın varsa Web alanını ve bu alanda yer alan sayfalarını, her ziyaretçinin özelliklerine göre kişiselleştirmesine imkan sağlamasıdır. Internet’te daha iyi ticaret anlamına gelebilecek Web sayfasının ziyaretçinin belirlenebilen veya bilinen özelliklerine göre kişiselleştirmek, bir ölçüde bu raporun kapsamı dışında kalmaktadır.

Özetlemek gerekirse,

— gerek bugün mevcut (SMTP ve HTTP gibi) Internet ve ağ iletişim protokollerinin tümünü uygulamış olması, gerekse geliştirilmekte olan (XML ve EDI gibi) yeni bilgisayarlar arası veri alış-veriş protokol önerilerine açık olması,

— elektronik alış-verişe sunulan mal ve hizmetlerin Web alanında temsilini son derece kolay ve çok az sayıda personelle sürdürülebilir hale getirmesi

nedeniyle, Microsoft Site Server 3.0 Commerce Edition, çok kısa süre içinde piyasa payını en hızlı artıran Internet’te ticaret yazılımı olmayı başarmış bulunuyor.

Bir cevap yazın